Tırnak sağlığı için beslenme önerileri dendiğinde akla ilk gelen şey genellikle dışarıdan sürülen cilalar veya kremler oluyor. Oysa durum sandığımızdan biraz daha içeride bitiyor. Tırnaklarınızın durumu aslında vücudunuzun genel gidişatı hakkında net sinyaller verir. Kırılan, soyulan veya rengi değişen tırnaklar, mutfakta nelerin eksik olduğunu sessizce fısıldar.
Güçlü tırnaklara kavuşmak sanıldığı kadar zorlu bir iş değil. Pahalı bakımlardan önce market listenizi gözden geçirmeniz çok daha kesin sonuçlar verir. Vücut, ihtiyacı olanı aldığında bunu tırnak uçlarına kadar yansıtır.
Tırnak Yapısı ve Keratin İlişkisi
Tırnaklarımızın hammaddesi keratindir. Keratin dediğimiz şey ise bir protein türüdür. Yani yeterince protein almadığınızda vücut bu kısıtlı kaynağı hayati organlara saklar ve tırnaklara göndermeyi keser. Hal böyle olunca tırnaklar incelir ve kolayca kırılır. Et, tavuk, balık veya yumurta gibi protein kaynakları tüketmek bu işin temelidir. Vejetaryen besleniyorsanız mercimek, nohut veya fasulye gibi baklagillere sofrada daha çok yer açmanız gerekir. Sabah kahvaltısında yenen bir yumurta bile keratin üretimine büyük katkı verir. Vücudun yapı taşlarını yerine koymadan dışarıdan sürülen hiçbir şey kalıcı fayda vermez.
Biyotin Yani B7 Vitamini
Tırnak denince akla gelen ilk vitamin biyotindir. B7 vitamini olarak da bilinir. Tırnak kalınlığını artırdığı ve kırılmaları azalttığı biliniyor. Biyotin eksikliği yaşayanlarda tırnaklar kağıt gibi olur, kat kat soyulur. Yumurta sarısı bu konuda tam bir madendir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken ince bir detay var. Yumurtayı çok pişirmek veya çiğ tüketmek biyotin emilimini azaltır. Kıvamında pişmiş bir yumurta sarısı işinizi görür.
Bunun dışında badem, ceviz, fındık gibi kuruyemişler de biyotin deposudur. Ara öğünlerde bir avuç çiğ badem yemek, tırnaklarınızın direncini artırır. Tatlı patates ve karnabahar da biyotin bakımından zengin sebzeler arasındadır. Mevsiminde karnabahar tüketmek tırnak uçlarındaki kırılmaların önüne geçer.
Demir Eksikliği ve Tırnak Şekli
Tırnaklarınızda kaşık şekline benzer bir çukurlaşma görüyorsanız veya tırnaklarınız çok soluksa demir depolarına baktırmakta fayda var. Demir, kırmızı kan hücrelerinin tırnak köklerine oksijen taşımasına yardım eder. Oksijen gitmeyen doku beslenemez ve zayıflar. Kırmızı et, demir açısından en zengin kaynaktır. Ancak eti yerken yanında bol limonlu bir salata tüketmek demirin kana karışmasını hızlandırır.
Bitkisel kaynaklardan demir almak isterseniz ıspanak, pazı gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler yardımınıza koşar. Yeşil mercimek de iyi bir demir kaynağıdır. Yemeklerin hemen üzerine çay veya kahve içmek ise aldığınız demiri öldürür. Bu yüzden yemekten sonra en az bir saat beklemek tırnaklarınızın sağlığına doğrudan etki eder.
Çinko ve Tırnak Üzerindeki Beyaz Lekeler
Tırnak üzerindeki beyaz lekeler halk arasında vitamin eksikliği diye geçer ama asıl sebep genellikle çinko yetersizliğidir. Çinko, hücrelerin bölünmesi ve büyümesi işinde görev alır. Tırnaklar sürekli uzayan bir yapı olduğu için çinkoya her an ihtiyaç duyar. Kabak çekirdeği bu konuda oldukça cömerttir. Televizyon izlerken atıştıracağınız bir miktar kabak çekirdeği günlük ihtiyacın büyük kısmını karşılar.
Hindi eti ve sığır eti de çinko barındırır. Deniz ürünlerini seviyorsanız şanslısınız çünkü midye ve istiridye gibi kabuklu deniz canlıları yoğun miktarda çinko ihtiva eder. Düzenli çinko alımı tırnak yüzeyinin pürüzsüzleşmesini sağlar.
Omega 3 Yağ Asitlerinin Etkisi
Tırnaklarınız mat ve kuru görünüyorsa, nemini kaybetmişse suçlu yağ eksikliği olabilir. Sağlıklı yağlar tırnağa parlaklık verir. Omega 3 yağ asitleri bu parlaklığı kazanmanın en doğal yoludur. Somon, uskumru veya sardalya gibi yağlı balıklar haftada iki kez sofraya gelmelidir. Balık sevmeyenler için ceviz ve keten tohumu güzel alternatifler oluşturur.
Keten tohumunu yoğurda karıştırıp yemek veya salatalara serpmek kolay bir yöntemdir. Chia tohumu da benzer etkiyi yapar. Tırnakların esnek olması, darbe aldığında hemen kırılmaması için neme ihtiyacı vardır. Bu nemi de bu sağlıklı yağlar verir. Kuruyan tırnak çabuk kırılır, esnek tırnak darbeyi emer.
C Vitamininin Kollajen Üretimine Katkısı
C vitamini sadece bağışıklık için değil, kollajen üretimi için de lazımdır. Kollajen, tırnakların yapı iskelesini oluşturur. Vücut C vitamini olmadan kollajen üretemez. Portakal, mandalina, kivi, çilek gibi meyveler bolca C vitamini barındırır. Sadece meyvelerde değil, kırmızı biber ve maydanozda da ciddi oranda C vitamini bulunur.
Sabah kahvaltısında biber yemek veya yeşilliklere limon sıkmak bu ihtiyacı karşılar. C vitamini suda eridiği için vücutta depolanmaz. Bu yüzden her gün düzenli olarak alınması gerekir. Tırnak etlerinde soyulma ve şeytan tırnağı dediğimiz kalkmalar varsa C vitamini alımını artırmak sorunu çözer.
Su Tüketiminin Tırnaklara Faydası
Su içmenin faydası saymakla bitmez ama tırnaklar için yeri ayrıdır. Yeterince su içmeyen birinin tırnakları kurur ve gevrekleşir. Gevrek tırnak en ufak bir darbede çıt diye kırılır. Günde en az 2 litre su içmek tırnakların nem dengesini korur. Çay, kahve veya meyve suyu suyun yerini tutmaz. Saf su tüketimi tırnak plağının elastikiyetini korur. Tırnaklarınızın soyulduğunu görüyorsanız belki de sadece susuz kalmışlardır.
Magnezyum ve Tırnak Sırtları
Tırnak yüzeyinde boyuna çizgiler veya sırtlar oluşması bazen yaşlanmaya bazen de magnezyum eksikliğine işarettir. Magnezyum, protein sentezinde rol oynar. Ispanak, pazı, kinoa, badem ve kaju fıstığı magnezyum açısından zengindir. Bitter çikolata da az miktarda yendiğinde iyi bir magnezyum kaynağı sayılır. Stresli dönemlerde vücut magnezyumu hızlı tüketir. Böyle zamanlarda magnezyum içeren gıdalara ağırlık vermek tırnak yüzeyinin bozulmasını engeller.
A Vitamini ve Tırnak Büyümesi
Tırnakların uzama hızı yavaşsa A vitamini eksik olabilir. A vitamini hücre yenilenmesini tetikler. Havuç, tatlı patates, balkabağı gibi turuncu sebzeler beta-karoten içerir ve vücutta A vitaminine dönüşür. Karaciğer de çok güçlü bir A vitamini kaynağıdır. Ancak A vitamininin fazlası vücutta birikebilir, o yüzden gıdalardan doğal yolla almak en güvenli yöntemdir. Düzenli havuç tüketenlerin tırnaklarının daha hızlı uzadığı görülür.
Dikkat Edilmesi Gereken Zararlı Gıdalar
Sadece ne yediğimiz değil, ne yemediğimiz de tırnak sağlığını belirler. Şekerli gıdalar ve işlenmiş karbonhidratlar tırnak kalitesini düşürür. Kan şekerindeki ani dalgalanmalar tırnak yapısını bozar. Gazlı içecekler ve aşırı kafein tüketimi vücuttan mineral atılımına sebep olur. Siz kalsiyum aldığınızı sanırken fazla kahve bunu idrarla attırabilir. Paketli gıdalardaki koruyucu maddeler de vitamin emilimini engeller. Tırnaklarınızın iyileşmesini istiyorsanız rafine şekerden ve beyaz undan biraz uzak durmak gerekir.
Silisyum İçeren Gıdalar
Pek bilinmez ama silisyum tırnak sertliği için çok etkilidir. Salatalık kabuğu, yulaf ve arpa gibi tahıllarda bulunur. Özellikle bira mayası tırnakları güçlendirmek için sıkça tavsiye edilir. Sabah kahvaltısında yulaf ezmesi yemek silisyum ihtiyacını karşılar. Tırnaklarınız çok yumuşaksa ve bükülüyorsa silisyum içeren gıdaları menüye eklemek fark yaratır. Yeşil fasulye de bu konuda destekleyici bir sebzedir.
B12 Vitamini ve Tırnak Rengi
Tırnaklarda aşırı koyulaşma veya mavimsi bir renk tonu B12 eksikliğinden kaynaklanabilir. B12 vitamini sadece hayvansal gıdalarda bulunur. Et, süt, peynir ve yumurta yemeyenlerde bu eksiklik sık görülür. Vegan beslenenlerin bu konuda takviye alması gerekebilir. B12 eksikliği sadece tırnağı değil vücudun enerjisini de düşürür. Tırnak diplerindeki yarım ay şeklindeki beyazlığın kaybolması da bazen bu vitaminin eksikliğine bağlanır.
Kükürt Mineralinin Önemi
Kükürt, kolajen ve keratin üretimine destek verir. Soğan, sarımsak, lahana, brokoli gibi kokulu sebzeler bolca kükürt içerir. Bu sebzeler tırnak mantarı gibi enfeksiyonlara karşı da koruyucu kalkan görevi görür. Sarımsağı yemeklere bolca eklemek tırnak yapısını içeriden destekler. Tırnakların matlaşmasını önler ve daha canlı görünmesine yardım eder.
Sağlıklı Tırnaklar İçin Örnek Menü Düzeni
Günlük hayatta bu kadar vitamini nasıl alacağım diye düşünebilirsiniz. Sabahları yumurta ve yanında bol yeşillik, üzerine limon sıkılmış maydanoz güzel bir başlangıçtır. Ara öğünde bir avuç kabak çekirdeği veya badem atıştırmak çinko ve magnezyum açığını kapatır. Akşam yemeğinde ızgara balık veya mercimek yemeği yemek protein ve iyi yağları almanızı kolaylaştırır. Yatmadan önce içilen bir bardak su ise gece boyunca tırnakların nemli kalmasına yardım eder.
Tırnak Yeme Alışkanlığı ve Beslenme
Tırnak yemek psikolojik kökenli olsa da bazen mineral eksikliği de bu dürtüyü tetikler. Kalsiyum ve magnezyum eksikliğinde vücut bilinçdışı olarak tırnak yeme eğilimi gösterebilir. Beslenmeyi düzene sokmak bu alışkanlıktan kurtulmaya da yardımcı olur. Tırnaklar güçlendikçe ve güzelleştikçe insan onları yemeye kıyamaz hale gelir.
Mevsim Geçişlerinde Tırnak Bakımı
Mevsim geçişlerinde saç dökülmesi gibi tırnak zayıflaması da normaldir. Bu dönemlerde beslenmeye ekstra özen göstermek gerekir. Mevsim sebzelerini tüketmek vücudun biyolojik saatine uyum sağlar. Kışın ıspanak, pırasa; yazın domates, salatalık yemek doğanın dengesiyle uyumlu vitaminleri almanızı kolaylaştırır. Doğal beslenme tırnakların her mevsim güçlü kalmasının sırrıdır.
Tırnaklarınız size ne yediğinizi anlatır. Onları dinlemek ve eksikleri yerine koymak sadece ellerinizin güzelliği için değil, tüm vücudunuzun sağlığı için atılacak en doğru adımdır. Marketteki sepetinizi protein, sağlıklı yağlar ve rengarenk sebzelerle doldurduğunuzda tırnaklarınızın size nasıl teşekkür ettiğini göreceksiniz. Sağlam tırnaklar, iyi beslenen bir bedenin aynasıdır.
